İçerik Başlıkları
Tüketilen Besinlerin Aşırı olması Sindirim Sıkıntıları, Kan Şekeri Dalgalanmaları Ve Kilo Artışına Sebep Olabilmektedir.
Ramazan ayı, oruç tutan kişiler için, normal yaşam ve beslenme alışkanlıklarında değişikliğin meydana geldiği aydır. Beslenmedeki bu ani değişiklik vücutta su ve elektrolit dengesinde değişiklikler yaratabilir. Bunun yanında sofralarda tüketilen besinlerin aşırı olması sindirim sıkıntıları, kan şekeri dalgalanmaları ve kilo artışına da sebep olabilmektedir. Oruç tutanların sağlıklarına önem vermesi, iftar ve sahur menülerinde yeterli ve dengeli besin alımlarına dikkat etmesi gerekir.
İftarda büyük porsiyonlar tüketmek, hızlı bir şekilde ve enerjisi yüksek gıdalar tüketmek gibi beslenme hatalarındansa dengeli beslenme önerilerine uymak gerekir. Su alımını gün içindeki ihtiyacı karşılayacak kadar tüketmekte fayda vardır. Bu amaçla 2-2 buçuk litre su içilmesi özellikle sıcak bölgelerde daha da önem kazanmaktadır.
Ramazan ayında yiyeceklerden yarar sağlamak için sindirilmeleri, emilimleri ve boşaltımları kritik önemdedir.
Hazımsızlık, reflü, özofajit ve kabızlık en sık görülen beslenme hatalarına bağlı ramazan ayı sağlık sıkıntılarıdır. Vücudumuzda yiyeceklerin sindirimi ve emilimi için enzimler üretilir. Ancak oruç gibi normal beslenmedeki ani değişiklikler ve uzun süreli besin alımı kısıtlı durumlarda vücutta enzim yetersizliği meydana gelebilir.
Sindirim enzimlerini içeren besin destekleri sindirim sisteminde meydana gelen rahatsızlıklar için kullanılır. Hazımsızlık, şişkinlik, besin intoleransı gibi durumların ramazan ayında da yaşanmaması, besin alımının dengeli devam edebilmesine yardımcı olur.
Pankreatik yetmezliğe bağlı sorunları gidermek için lipaz, proteaz ve amilaz enzimlerini içeren destekler rahatlatıcı ve güzel sonuçlar verir. Lipazlar safra ile yağ sindirimine yardımcı olurken yağda çözünen vitaminlerin de iyi emilimini sağlarlar. Amilazlar normalde tükürük bez ve pankreas tarafından salgılanır, karbonhidrat, nişastayı daha küçük yapıda şekere dönüştürür. Proteazlar ise (tripsin, kimotripsin, karboksipeptidaz) protein sindiriminden sorumlu enzimlerdir. Proteinlerin sindirimindeki yetersizlik alerji gelişimini ve toksik madde oluşumunu hızlandırır. Bağırsak enfeksiyonları ve inflamasyonun artışı proteinlerin yeterince sindirilememesine ve bağırsak sağlığının bozulmasına sebep olur.
Ramazan ayı sofralarında ana besin öğelerini aşırı miktarlarda aldığımızda (yağ, karbonhidrat ve protein), sindirim sistemimizi sıkıntıya ve aşırı yüklemeye zorlamış oluyoruz. Bu sebeple lipaz, amilaz, prozim, proteaz ve aminoglukozidaz gibi çoklu enzim içeriği olan destekleri kullanmakta fayda vardır.
Günümüzde enzim içeren ürünlerle ilgili kaynaklar da oldukça sorgulanan bir durum.
Artık besin desteklerinde enzimler mantarlardan elde ediliyor. Bu kaynaklar enzimlere, vejetaryenlere ve veganlara uygun kullanım olanağı sağlıyor. Hayvansal kaynaklı enzimleri tüketmek istemeyen kullanıcılar için de tercih sebebi oluyor. Kullanılan kaynak mantarlardan Aspergillus oryzae, nişastayı basit şekere yıkmak amacıyla kullanılıyor. Aspergillus niger, lukoz oluşturan çeşitli enzimler ve protein yıkan lizozim enzimleri üretmek amaçlı kullanılıyor. Trichoderma Longibrachiatum, ana enzim aktivitesi selülozu sindiren enzim selülaz’ı sağlaması ve amiloglukozidaz, lipaz, proteinaz üretmek amaçlı besin desteklerinde kaynak olarak kullanılıyor.
Sindirime yardımcı meyve kaynaklı enzimler de besin destekleri arasında yer alıyor.
Tropikal bir meyve olan papaya bitkisinden elde edilen papain enzimi, sindirim sistemi için iyi bir destekleyici, hazmı kolaylaştırıcı, hazımsızlık ve benzeri rahatsızlıkların giderilmesi için yiyeceklerin midede fazla asit üretimine gerek duyulmadan hızlı bir şekilde sindirimini sağlayan bir destektir. Mide PH’ını dengede tutarak bakteriyel enfeksiyonlardan korur. Kısaca papain, vücudumuzda karbonhidrat ve yağlar gibi diğer bileşikleri de etkileyerek tüm sindirim sistemini olumlu yönde düzenleme yeteneğine sahiptir.
Ananas meyvesinden elde edilen bromelain, protein sindirimine yardımcı olarak bağırsaklarda toksin birikimini azaltıcı ve inflamasyonu önleyici etkisiyle kullanılır. Ödem giderici etkisi Ramazan ayında beslenme ve düşük sıvı tüketimiyle ortaya çıkan şişkinlik ve ödemin giderilmesine destek sağlamaktadır.
Sindirim enzimleri içeren besin destekleri iftar ve sahur sırasında yemeklerle birlikte alınabilir.
Bağırsaklardaki sindirim yetersizliğine bağlı ishal veya susuz kalmaya bağlı kabızlık gibi sıkıntılar Ramazan ayında sık karşılaşılan durumlar arasındadır. Bağırsak florasının olumsuz etkilendiği bu durumları düzeltmek, sindirim fonksiyonunu dengede tutmak amaçlı probiyotik desteklerin de unutulmaması gerekiyor. Değişen öğün saatleri, enerji içeriği yüksek gıdalar flora dengemizi değiştirebilir. Bu sebeple probiyotik içeren besin destekleri, ciddi flora bozukluklarında miktarları yüksek ürünler (5-10milyar mikroorganizma) tercih edilerek yemekler sırasında kullanılabilir.
Ramazan ayında aile ve dostlarla yapılan iftar yemeklerinde tatlılar çok göze çarpmaktadır.
İftar yemeklerinde belki de normal beslenme düzenimizde yer almayan basit şeker içeriği yüksek tatlıların çok tüketildiğini görebiliyoruz veya bizzat yaşıyoruz. Ağır yemekleri bir de tatlıyla sonlandırdığımız zaman insülin ve kan şekeri dengelerinde oynamalar çok sık yaşanıyor. Yemekten birkaç saat sonra baygınlık, yoğun uyku hali, kan şekeri düşmesi dediğimiz durum, aslında aşırı insülin salgılanmasının bir sonucu olarak meydana gelmektedir. Bunun önlenebilmesi amacıyla krom mineral desteklerini özellikle bu tip sıkıntı yaşayanlara, insülin direnci olup oruç tutan kişilere önerebiliriz. 200-300 mcg krom alımı bu dalgalanmaların önüne geçerek kan şekerinde düzelmeler ve aşırı insülin salınımında kontrol sağlayacaktır.
Ramazan ayında besin öğelerini dengeli alamayan, sahur ve iftar porsiyonlarını yeterli tüketemeyen kişilerin de besin maddelerinde meydana gelebilecek eksikliğe, elektrolit kaybının yeniden sağlanmasına dikkat etmesi gerekir. Multivitamin destekleri de ramazan ayı boyunca kullanılmaya devam edilen besin destekleri arasındadır. Ramazan ayı süresinde enerjinin yüksek tutulmasına ve beslenmeyi tamamlamaya yönelik iftar ve sahur sonrası tok karnına kullanılabilirler.
Ramazan ayında sağlıklı kalabilmek, uygun beslenmeyi sürdürebilmek yukarıda belirtilen durumlarda besin desteklerinden yardım almayı gerektirmektedir.
Ramazan ayında bereketli sofralar ve huzurlu günler dilerim.
Ecz. Dilge Koçak
