Orşit ya da halk arasında testis iltihabı olarak bilinen sorun, tek veya iki testiste birden ortaya çıkabiliyor. Sıklıkla bakterilerin neden olduğu bu hastalık virüslerle de bulaşabiliyor. Testis iltihabına özellikle kabakulak virüsü neden olabiliyor. Orşit, testislerin arka kısmında spermleri taşıyan ve depolayan tüp şeklindeki yapılardan da kaynaklanabiliyor. Memorial Kayseri Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Bülent Altunoluk, testis iltihabı ile ilgili bilgi verdi.
İçerik Başlıkları
İki testiste birden başlayabiliyor
Testislerin iltihaplanması sonucu ortaya çıkan enfeksiyonlara orşit adı verilmektedir. Genellikle bakterilere bağlı gelişmekte iken nadiren kabakulak gibi viral ajanlarla da oluşabilmektedir. Sıklıkla tek bir testis içerisinde ortaya çıkan orşit rahatsızlığı bazen de her iki testiste bulunabilmektedir. Ergenlik döneminden yetişkinliğe geçen erkek bireylerde görülen orşit kimi zaman kabakulak virüsünden kaynaklı olarak çocuklarda da görülmektedir.
İltihap birçok nedene bağlı gelişiyor
Testis iltihabının en sık görülen sebebi, var olan idrar yolları enfeksiyonu sırasında bakterilerin testise taşınması sonucunda oluşmasıdır. Gençlerde cinsel yolla bulaşan hastalıklara sebep olan bakteriler ön sıralardayken, yaşlılarda görülen testis iltihabı ise, prostattan kaynaklanan idrar yolu enfeksiyonunun testise ilerlemesi sonucunda oluşan enfeksiyonlardır. Yine viral sebeplerin en önemlilerinden birisi de, kabakulak orşiti denilen ve kabakulak geçiren hastaların tek testisinin ya da iki testisinin birden iltihaplanması durumudur.
Testis iltihabı birçok nedenden dolayı gelişebilmektedir. Orşite yatkınlık oluşturan durumlar kısaca şu şekilde ifade edilebilir.
- Üretral kateter (sonda) kullanımı
- İyi huylu prostat büyümesi (BPH)
- Sık idrar yolları enfeksiyonu geçirmek
- Kabakulak aşısı olmamak ya da daha önce kabakulak hastalığı geçirmemek
- Birden fazla cinsel partner varlığı
- Hijyenik olmayan ortamlarda bulunmak
İltihabın belirgin 5 belirtisi
Bakteriyel ve viral kaynaklı olabilen orşitin ilerlemesi epididimoorşit rahatsızlığına sebep olabilmektedir. Orşit belirtileri şunlar olabilmektedir;
- Testislerde ağrı ve şişlik
- Kasık bölgesinde ve alt karında ağrı
- Yüksek ateş
- İdrarda yanma
- Üretral akıntı olması
Tedavi edilmezse sorun büyüyor
Testis iltihabı tedavi edilmezse kendiliğinden geçmez. Üroloji uzmanı tarafından hastanın öyküsü alınıp gerekli testler yapılıp tanı konduktan sonra hemen tedaviye başlanmalıdır.
Tedavinin genel prensipleri ise şunlardır;
- Uygun antibiyotik tedavisi
- Analjezik ve antiinflamatuar ilaçlar
- Yatak istirahati
- Skrotal elevasyon (etkilenen taraf testisinin yukarı kaldırılması)
- Soğuk kompres uygulaması (önerildiği kadar)
Testislerde meydana gelen ağrının nedeninin öğrenilerek soruna uygun tedavi uygulamak önemlidir. Nedeni bilinmeyen testis ağrılarında; ağrı kesici, antibiyotik, kas gevşetici gibi ilaçları kullanmak yerine uzanarak istirahat etmek, ılık su ile duş almak, soğuk kompres uygulamak daha doğru bir yöntemdir. Fakat testis ağrılarının nedeni acil müdahale gerektirebilecek testis torsiyonu (testisin kendi etrafında dönmesi sonucu testise giden kan akımının bozulması) gibi durumların atlanmasına yol açıp testis kaybına neden olabilir. Bu yüzden doğru tanı koyup gerekli tedavi için mutlaka üroloji uzmanına danışmak gerekir.
