Hepatit C Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Sinsi ilerleyen ve kolay fark edilemeyen Hepatit C, tedavi edilmediği takdirde siroz ve karaciğer kanserine neden olabilir. Buna karşılık hastalığın tedavisiyle ilgili çok hızlı yol alınması, tedavi umutlarını gün geçtikçe artırıyor.

Günümüzde Hepatit C’den tamamen kurtulmak, piyasaya çıkan yeni ilaçlar sayesinde çok büyük oranda mümkün hale geldi. Sağlık otoritelerinin hedefi, önümüzdeki 15 yıl içerisinde tüm dünyada hepatit C’nin tamamen yok edilmesi.

Hepatit C nedir, nasıl bulaşır?

Karaciğerin iltihaplanması olarak tanımlanan Hepatit C, Hepatit B virüsü ile birlikte karaciğer kanserinin en önemli nedenlerinden biri. Veriler, ülkemizde yaklaşık 3,5 milyon Hepatit B, 750 bin de Hepatit C hastası olduğunu ortaya koyuyor. Yani her 100 kişiden 1’i Hepatit C hastası. Dünya genelinde ise sorun yaygın. Tüm dünyada 325 milyon kişide kronik hepatit olduğu tahmin ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü, hastalığın sıklığının azaltılması amacıyla birtakım önlemler alındığını belirtirken, bu önlemler ile 2020 yılına kadar Hepatit B ve C’de yeni hasta sayılarında yüzde 30 ve bu hastalıklara bağlı ölümlerde yüzde 10 azalma bekleniyor.

Günümüzde Hepatit A ve B’ye karşı aşılamanın yaygınlaştırılması, Hepatit B ve C tedavisine ulaşımın artırılması, anneden bebeğe geçişin engellenmesine odaklanılması, kan nakli ve cerrahi uygulamaların daha güvenilir hale getirilmesi hastalığın görülme sıklığını azaltmada önemli faktörler arasında.

Hepatit C virüsü özellikle kan yoluyla bulaşıyor.

Doğumda anneden bebeğe geçebiliyor. Ayrıca steril olmayan ortamlarda enjeksiyon yapılması, bağımlılar, özellikle yetersiz sağlık koşulları olan ülkelerde kan ve ürünlerinin steril olmayan şartlarda ve yeterli tetkikler yapılmadan nakli, hastanelerde enfeksiyon kontrol ünitelerinin yetersizliği, Hepatit C virüsü ile enfekte kişi ile cinsel ilişki, jilet, diş fırçası, burun spreyi gibi kişisel araç ve gereçlerin ortak kullanılması, dövme, piercing gibi kozmetik amaçlı vücut delici işlemlerin steril olmayan koşullarda yapılması hastalığın yayılmasında önemli rol oynuyor. Hepatit C virüsü emzirme, sarılma, öpüşme ya da yiyecekler ve içecekler yoluyla bulaşmıyor, taşıyıcı rezervuar bir böcek veya hayvan da mevcut değil.

Hepatit C virüsü taşıyıcısı olanların, hasta olmasalar bile kan ve diğer vücut sıvıları yoluyla hastalığı başkalarına bulaştırabileceklerini bilmeleri gerekiyor. Bu nedenle diğer kişilerle temasta önlem almaları önemli. Bu hastaların düzenli doktor takibinde olmaları gerekiyor. Yılda 2 kere karaciğer fonksiyon testlerini yaptırmaları, alkol almaktan kaçınmaları, herhangi bir nedenle ilaç almak zorunda kalırlarsa doktora danışmaları da önemli.

Akut hepatitin belirtileri halsizlik, iştahsızlık, yorgunluk, kilo kaybı, idrar renginde koyulaşma ve deriyle göz akında sararma ile kendisini gösteriyor. Kronik hepatitte ise hastalarda herhangi bir yakınma olmayabiliyor. Akut Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonu gelişen olguların yakından takip edilmeleri ve erken tedavi ile hastalığın ilerlemesinin önlenmesi gerekiyor. Tanı konulmadığında ve gerekli önlemler alınmadığında yıllar içerisinde önce siroza ve daha sonra da karaciğer kanserine neden olabiliyor.

Alınacak önlemler

Hepatit A ve B’ye karşı aşılamalar ile hepatitlerin önemli bir bölümünün oluşması engellenebilirken, toplumda hastalığın bulaşma yolları konusunda bilinçlenme çok önemli. Güvenli kan ürünleri ve enjeksiyon kullanımı ile yenilen ve içilen gıdaların hijyenik şartlarda üretilmesi, paketlenmesi, saklanması ve tüketilmesi hepatit virüslerinden korunmada çok önemli.

Önümüzdeki 15-20 yıl içerisinde tüm dünyada Hepatit C’nin tamamen yok edilmesi planlanıyor. Hepatit B için ise günümüzde virüsü tamamen yok edebilecek ilaçlar mevcut değil. Gerektiği durumlarda Hepatit B’ye karşı verilen ilaçlar henüz hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik. Bu alanda da çalışmalar devam ediyor.

Yolcular risk altında

Yaygınlığı bölgesel farklılıklar göstermekle birlikte Hepatit C tüm dünyada görülen bir hastalık. Hepatit C virüsüne bağlı karaciğer hastalığından her yıl dünyada 350.000 -500.000 kişi kaybediliyor. Hastalık en çok Orta ve Doğu Asya ve Kuzey Afrika da görülüyor. Enjeksiyon, akupunktur, piercing veya dövme yaptırırken güvensiz yöntemlerden sakınmayan yolcular risk altında sayılıyor. Kan nakli gereken bir kaza veya acil bir sağlık durumu; eğer nakledilen kan HCV tespiti için taranmamışsa enfeksiyona neden olabiliyor. İnsani yardım faaliyetlerinde bulunan yolcular, sağlık uygulamaları sırasında enfekte kan ve diğer vücut sıvılarına maruz kalabilirler.